در بسیاری از رویکردهای خودشناسی و معنویت، از مفهومی به نام «ابعاد آگاهی» استفاده میشود
این ابعاد با حرف D (Dimension-بعد) نامگذاری شدهاند؛ نه بهعنوان واقعیت فیزیکی، بلکه بهعنوان مدلی مفهومی برای درک کیفیتهای . این نقشه، تلاشی است برای پاسخ به این پرسش بنیادین
انسان چگونه از زندگی واکنشی به زندگی آگاهانهتر حرکت میکند؟ مختلف تجربهی انسانی
در این سطح، آگاهی انسان عمدتاً حول محور بقا، امنیت و کنترل شکل میگیرد
تمرکز بر نیازهای مادی و بیرونی
تصمیمگیری بر اساس ترس، عادت یا فشار محیط
نگاه من در برابر جهان
قضاوت، مقایسه و رقابت پررنگ
احساس کمبود یا تهدید
در این بُعد، ذهن بیشتر در حالت دفاعی عمل میکند و واکنشها اغلب ناخودآگاه هستن
بُعد سوم، نقص نیست؛
پایهای است که بدون آن، تجربهی زندگی مادی ممکن نخواهد بود
در بُعد چهارم، انسان از حالت صرفاً واکنشی خارج میشود و شروع به مشاهدهی خود میکند
پرسشگری دربارهی الگوهای رفتاری و احساسی
مواجهه با زخمها، ترسها و باورهای قدیمی
نوسانات احساسی شدید
گرایش به خودشناسی، درمان، مطالعه یا معنویت
آشکار شدن ناخودآگاه
در این مرحله، آنچه سرکوب شده بود به سطح آگاهی میآید. به همین دلیل، این بُعد میتواند همزمان روشنگر و چالشبرانگیز باشد
در بُعد پنجم، کیفیت تجربهی زندگی تغییر میکند
انسان یاد میگیرد بهجای واکنش، انتخاب کند
کاهش قضاوت نسبت به خود و دیگران
افزایش همدلی و پذیرش
مسئولیتپذیری در قبال احساسات و تصمیمها
حضور بیشتر در لحظهی حال
تعادل میان ذهن و قلب
زندگی آگاهانه بهجای زندگی خودکار
در این سطح، فرد احساسات را انکار نمیکند، اما توسط آنها نیز هدایت نمیشود
بُعد ششم بیش از آنکه یک وضعیت دائمی باشد، تجربهای عمیق از حضور است
احساس پیوند با زندگی و هستی
کاهش شدید احساس جدایی
آرامش درونی بدون وابستگی به شرایط بیرونی
اعتماد عمیق به جریان زندگی
سکوت ذهنی و وضوح درونی
حل شدن مرزهای ذهنی میان من و جهان
این تجربه اغلب در لحظاتی مانند مراقبهی عمیق، عشق ناب، حضور در طبیعت یا شکرگزاری خالص رخ میدهد
این ابعاد
خطی نیستند
سلسلهمراتب ارزشی ندارند
دائمی نیستند
یک انسان سالم ممکن است در یک روز، چندین بار میان این سطوح جابهجا شود
هدف این نقشه، «بالاتر رفتن» نیست؛
هدف، آگاهتر زیستن است
نقشهی ابعاد آگاهی، ابزاری است برای درک عمیقتر تجربهی انسانی؛
نه برای قضاوت، نه برای طبقهبندی انسانها
بلکه برای دیدن، فهمیدن و انتخاب آگاهانهتر